آیپاز

آیپاز :: رسانه تخصصی موسیقی

امید حجت: نگاه من جهانی است؛ مثل اصغر فرهادی

امید حجت: نگاه من جهانی است؛ مثل اصغر فرهادی

امید حجت: نگاه من جهانی است؛ مثل اصغر فرهادی

درست است که از اولین نوازنده‌های حرفه‌ای گیتار الکتریک در موسیقی پس از انقلاب است، یا یکی از چهره‌هایی که اوایل دهه هفتاد با زنده‌یاد «افشین یداللهی» همکاری کرده و ترانه‌ای از او را در تیتراژ یک سریال خوانده، اما هیچ‌گاه ادعایی روی تصاحب عنوان اولین بودن ندارد؛ چراکه اصولاً کاراکترش آرام و بی‌حاشیه است.

پس از سال‌ها همکاری با خوانندگان مطرح در مقام نوازنده و آهنگساز و تنظیم‌کننده، حالا چند سالی می‌شود که دغدغه اصلی و این‌بار مستمر امید حجت، فعالیت جدی در عرصه خوانندگی است. اتفاقی که اگر از همان دهه هفتاد پیگیرش می‌شد، شاید الان حیطه کاری‌اش کلاً متفاوت بود و وجه خوانندگی او شهرت بیشتری داشت. امید حجت پیش از نوروز ۹۶، آلبوم «My name is Love» را به زبان انگلیسی- فارسی منتشر کرد. اثری که قرار است سبک و سیاقش ادامه داشته باشد و این موزیسین قصد دارد در همکاری با سازمان ملل و یونسکو چند قطعه بین‌المللی دیگر را هم تولید کند.

در یکی از روزهایی که امید حجت مشغول تولید قطعات جدید و همچنین مدیریت مرکز هنری جدیدش در باشگاه انقلاب بود، با او به گفت‌وگو نشستیم و درباره همه سال‌های فعالیتش گپ زدیم. برنده تندیس طلایی بهترین نوازنده از دومین جشن سالانه «موسیقی ما» در این گفت‌وگو نکات جالبی درباره همکاری با خواننده‌های مختلف، اوضاع این روزهای موسیقی و همچنین اهدافش برای آینده عنوان کرد.

ادامه مطلب

راز ماندگاری «ترانه‌های کوچک برای بیداری»

راز ماندگاری «ترانه‌های کوچک برای بیداری»

راز ماندگاری «ترانه‌های کوچک برای بیداری»

غلامحسین‌خان مفید بچه‌هایش را برای همه بچه‌های ایران تربیت کرده بود. هفت فرزندش را سر سفره حلال فرهنگی نشاند، نگذاشت گوششان خراب شود، به آنها اهمیت موسیقی، شعر، آواز و … فرهنگ را آموخت و آن وقت، نشست تا ببیند فرزندانش هر کدام در گوشه‌ای خدمتگزار مردم، فرهنگ و هنراند.

بانو هنگامه مفید در این خانواده فرهنگی بالید. برادر بزرگترش اردوان، او و برادر دوقولویش هومن را در هنرستان عالی موسیقی ثبت‌نام کرد تا به دستور مرحوم غلامحسین غریب ویولن‌سل بنوازد و او که قدش، هم قد ویولن‌سلی بود که باید از خیابان شهباز تا دانشکده می‌کشاند، دلبسته نواهایی دیگر بود و این‌گونه بود که سر از دانشسرای موسیقی فولکور درآورد، سنتور زد، آشناتر با فرهنگ و هنر مملکتش شد و … سال‌ها بعد، وقتی هم معلمی و تحصیل در دانشکده ادبیات نمایشی را از سر گذرانده بود، با ترانه‌هایی کوچک برای بیداری، پای در مسیری گذاشت که او نیز در کنار برادرانش شخصیت نوستالژیکی برای چند نسل باشد.

«ترانه‌های کوچک برای بیداری» مجموعه‌ای است از ترانه‌های کودکستان، متل‌ها و اشعار فولکلور که با انتخاب و کارگردانی بیژن مفید و سرپرستی یوسف شهاب در سال ۱۳۵۹ گردآوری شد. موسیقی‌ بیشتر قطعات این آلبوم توسط یوسف شهاب، قطعه «قوقولی قوقو»، «خانم خانوم‌ها»، «تو که ماه بلند آسمونی»… از بیژن مفید و تعدادی نیز همان موسیقی‌ است که در کودکستان‌ها سینه به سینه خوانده می‌شده‌اند و نشانی‌ از آهنگساز آنها نیست. تنظیم، انتخاب نوازندگان و سرپرستی گروه موسیقی‌ نیز به عهده زنده‌یاد یوسف شهاب بود. این آلبوم که در استودیو بل و توسط منوچهر ریاحی ضبط شد، یکی‌ از سه‌ کاست از مجموعه اول «چهل طوطی‌» است که به کارگردانی بیژن مفید برای کودکان و نوجوانان منتشر شد.

ادامه مطلب

مصباح قمصرى تولید «زیر و بم» را آغاز كرد

مصباح قمصرى تولید «زیر و بم» را آغاز كرد

مصباح قمصرى تولید «زیر و بم» را آغاز كرد

«مصباح قمصرى» كه در سال‌های اخیر موزیسین‌ پرکاری بوده، امسال آلبوم دیگرى را نیز در دست تولید دارد. او كه چندی پیش از هم‌نوازی‌اش با ساز «بنجو» خبر داده بود، این بار با كمانچه‌ى برزو امیرى هم‌نواز می‌شود.

«برزو امیرى» آهنگساز اثر قطعات را براى تكنوازى كمانچه در فضاهایى نو ساخته است. او پیش از این ذهنیت موسیقایى خود را در آلبوم «حكایت» به خوانندگى حسین علیشاپور معرفى كرده بود. برزو امیری علاوه بر موسیقی سنتى، در زمینه موسیقی‌هاى محلى نیز فعال است و كنسرت‌هاى بسیارى در داخل و خارج كشور را در رزومه كارى خود دارد.

ادامه مطلب

شكوهِ حزن

شكوهِ حزن

شكوهِ حزن

آیا «موسیقی اصیلِ ایران، موسیقی‌ای حزن‌آلودی است؟» این پرسشی است که همواره مطرح و پاسخی که به آن داده می‌شود، معمولا مثبت است؛ اگرچه نمی‌توان این مساله را نادیده گرفت که موسیقی ایران توانایی آن را دارد که تمامی خواست‌های موسیقایی را برآورده کند؛ اما نمی‌توان این مساله را نادیده گرفت که «غم» یکی از عناصرِ سازنده‌ی زیبایی در هنر شرق و بالاخص ایران است و عارفان نیز به غم پناه جسته و انزوا و عزلت را وسیله‌ای برای تزکیه‌ی نفس دانسته‌اند. از آن طرف، تعدادی از موزیکولوگ‌ها، عاملی چون «ربع‌پرده» و «مونوتون» بودن در موسیقی اصیلِ ایران، را در بیانِ این خصوصیت موثر دانسته‌اند. به خصوص آنکه تا دوره‌هایی طولانی در موسیقی ایران «ارکستر» وجود نداشته و دستگاه‌های موسیقی تنها با یک ساز نواخته می‌شدند و طبیعی است نغمه‌ای که از یک ساز بیرون می‌آید، اندوهی خاموش دارد و مخاطبش را با تاملی دردناک مواجه می‌کند که در موسیقی ارکسترال، کمتر می‌توان نمونه‌ای برای آن یافت. این نظریه را البته بسیاری از موسیقی‌دانان از جمله «حسین دهلوی» مردود می‌دانند؛ از آن طرف به قولِ «نادر نادر پور» طرز ساختمان سازهای اصیل ایرانی نیز با سجیه‌ی موسیقی ما کاملا موافق و مناسب است و صدای کوتاه آلاتی مانند  تار و سنتور، با طنین های مقطع و محدود، برای نواختن موسیقی «تک صدایی» ما، بسیار شایسته است و این توافقی که بین نغمات و آلات موسیقی ایرانی موجود است، خود نیز عامل توانایی در غم آلود کردن موسیقی ما به شمار تواند رفت. از آن طرف، مضمون‌های غم‌انگیز شعرِ فارسی نیز حالت اندوه‌زای موسیقی ما را تشدید و تقویت کرده است. هر چند در این میان بسیاری نیز بر این اعتقادند که:‌ «عاملی که ما آن را در موسیقی خود به غلط غم می نامیم و در حقیقت باید آن را حالتی دانست که چکیده افکار عرفانی و فلسفی و عظمت تمدن یک ملت کهنسال است همان چیزی است که مغرب زمین به علل بسیاری نتوانست بدان دست یابد و افتخار آن را برای خود کسب کند» (۱) در این میان پاره‌ای از اظهارنظرهای بزرگانِ موسیقی را مرور می‌‌کنیم:

ادامه مطلب

رسول نجفیان: یک خواب باعث شد…

رسول نجفیان: یک خواب باعث شد…

رسول نجفیان: یک خواب باعث شد تا هر سال عرض ادبی به پیشگاه امام حسین(ع) داشته باشم

چندی پیش قطعه «رسم عاشقی» با صدای «رسول نجفیان» و به همت موسسه «مأوا» در رسانه‌های مختلف منتشر شد که این اثر بازخوانی متفاوتی از قطعه هیت «رسم زمونه» بود. اثری که شعرش توسط رسول نجفیان سروده شده بود اما شعر قطعه رسم عاشقی اثری دکتر محمدمهدی سیار و میلاد عرفان‌پور بود. اما رسول نجفیان یکی از هنرمندانی است که تقریباً هر سال قطعه یا آلبومی با موضوع ماه محرم دارد. البته این چهره سرشناس سینما و تلویزیون نگاه متفاوت و توام با دقت نظر نسبت به آثاری که ویژه ماه محرم و عزای امام حسین (ع) است دارد. پس از انتشار قطعه رسم عاشقی دقایقی را با رسول نجفیان هم‌کلام شدیم و او علاوه بر بیان توضیحات درباره فعالیت‌های شخصی‌اش در این عرصه، نکات جالبی هم نسبت به آثار موسیقی و مداحی‌های ماه محرم عنوان کرد.

رسول نجفیان ابتدا درباره شکل‌گیری قطعه رسم عاشقی که به مقام والای شهدا تقدیم شده گفت:«از طرف موسسه «مأوا» با من تماس گرفتند و تولید این قطعه را پیشنهاد دادند و گفتند که دو شاعر جوان هم روی شعر «رسم زمونه» شما، شعر جدیدی سروده‌اند و مایل هستند با همان ساختار بازخوانی شود. امتیاز این اثر برای ناشر است و ایشان هم هیچ وقت حرفی نداشتند. ناشر من آقای دکتر معظمی، رییس موسسه دارینوش، برادر شهید هستند. با آقایان محمدمهدی سیار و میلاد عرفان‌پور که از شعرای جوان ما هستند، شعر را بررسی کردیم. تنظیم این کار هم توسط «نیما علامه»، فرزند مرحوم احمد علامه‌دهر، انجام شد و در استودیو ایشان ضبط شد. من خودم ده‌ها شعر و آهنگ در رثای شهدای کربلا و دفاع مقدس دارم چون اگر با جامعه باشید و از دردهایش جدا نشوید، در برج عاج زندگی نخواهید کرد. من همیشه تلاش کردم با دردها و عشق‌های مردم زندگی کنم و لطف الهی باعث تولید قطعه‌ای شد که اکنون می‌شنوید. انشاالله اگر مقام ارجمند شهدا، بازماندگان آنها و جانبازان به قدر نوک سوزنی این کار را از ما بپذیرند خوشحال می‌شویم.»

ادامه مطلب

مردانی که صدایشان در آسمان آشنا است

مردانی که صدایشان در آسمان آشنا است

مردانی که صدایشان در آسمان آشنا است

شاید برخی مداحی‌های امروز وام‌گرفته از ملودی‌های موسیقی پاپ بوده و از نظر موسیقایی ارزش چندانی نداشته باشند؛ اما تهران قدیم، مداحان اصیل و صاحب‌سبکی داشته که صدایشان تداعی‌کننده نغمه‌های اصیل عاشورایی است. بسیاری از این مداحانِ بااصالت دیگر در قید حیات نیستند و صرفاً نغمات صوتی با کیفیت نه‌چندان بالا از آنها باقی مانده است. از طرفی ممکن است نسل جدید حتی نام این مداحان بزرگ را نشنیده باشند.

عزاداری حسینی میان قدما نظم و شور خاصی داشت که البته شاید این سبک هنوز در گوشه و کنار کشور رواج داشته باشد. برای گذشتگان، این آیین به‌صورت بخش‌بندی پیش می‌رفت و خوانندگان مذهبی بی‌مقدمه سراغ مرور مصیبت‌ها نمی‌رفتند. روش رایج خواندن این‌طور بود که ابتدا با ذکر یا دعایی آهنگین، نام خداوند را با احترام می‌خواندند و به این کار خُطبه‌خوانی می‌گفتند. سپس سراغ مدح‌خوانی و مصیبت‌خوانی می‌رفتند.

«موسیقی ما» در این گزارش تعدادی از مداحان صاحب‌سبک تهران قدیم را که دیگر نمونه مداحی‌شان وجود ندارد، به شما معرفی خواهد کرد:

ادامه مطلب

شیر محمد اسپندار: صدای این ساز آسمانی است

شیر محمد اسپندار: صدای این ساز آسمانی است

سعید فرج‌پوری: موسیقی ایران حال و روز خوشی ندارد

گروه موسیقی «دستان» پاییزِ امسال بعد از مدت‌ها فعالیت‌های انفرادی اعضای گروهش؛ بار دیگر پاییز سال جاری با آواز «شهرام ناظری» به اجرای برنامه خواهند پرداخت. در این اجراها قرار است قطعاتی از ساخته‌های «سعید فرج‌پوری» به اجرا درآید. استادِ کهنه‌کار و نوازنده‌ی نامی کمانچه و آهنگساز در طول فعالیت‌های حرفه‌ای خود با بسیاری از بزرگان موسیقی ایرانی همکاری داشته است. او از هنرمندانِ برآمده از مرکز حفظ و اشاعه است که بعدها در شیدا و عارف نواخت و بعدتر در آوا با محمدرضا شجریان دوباره همکاری کرد و سال‌ها هم با دستان اجراهای متعددی را در داخل و خارج ایران شکل داد و توانست با دیگر دوستانش در این گروه نقش مهمی در معرفی موسیقی سنتی ایران در خارج از کشور داشته باشد. برای همین هم بود که جایزه بهترین موسیقی سال ۲۰۰۳ از وزارت فرهنگ فرانسه را دریافت کرد. با او درباره‌ی وضعیت کنونی موسیقی ایرانی و همچنین فعالیت‌های فردی‌اش به گفت‌وگو نشسته‌ایم:

  • * گفت‌و‌گو را از گروه دستان آغاز کنیم. شما مدت زیادی است که در ایران اجرا نداشته‌اید. چه شد که تصمیم گرفتید دوباره در ایران روی صحنه بروید؟

تقریباً سه سال از آخرین اجرای من در ایران می‌گذرد. آخرین اجرای «دستان» کار «میخانه خاموش» بود که با سالار عقیلی در برج میلاد روی صحنه بردیم. البته به غیر از تهران، در شهرهایی مانند شیراز هم کنسرت برگزار کردیم. بعد از آن دیگر اجرایی نداشتیم. البته بچه‌های گروه به صورت تک به تک در این مدت اجراهایی داشته‌اند. مثلاً آقای حدادی، آقای متبسم، آقای بهروزی‌نیا و … در این سال‌ها به اجرای برنامه پرداخته‌اند ولی به این شکل که همه با هم جمع شویم، نبوده است. البته من سال گذشته «دو نوازی» با آقای حدادی داشتم که در قالب گروه «دستان» نبود. بعد از آن دیگر کاری با «دستان» نداشتیم. سال گذشته هم با گروهی کار کردیم که کار خودم بود. کار را ضبط کردیم که این اثر «خانه تنهایی» نام دارد و سالار عقیلی خوانده است. گروهی از بچه‌های جوان‌تر را جمع کردیم و کار انجام شد. امسال هم قرار است گروه دستان با شهرام ناظری کنسرت داشته باشد. قرار است این‌جا دور هم جمع شویم. من کار جدیدی هم دارم که می‌خواهیم آن را با خوانندگی آقای ناظری اجرا کنیم.

ادامه مطلب

شیر محمد اسپندار: صدای این ساز آسمانی است

شیر محمد اسپندار: صدای این ساز آسمانی است

شیر محمد اسپندار: صدای این ساز آسمانی است

زندگی بازی‌های عجیبی دارد. با آدم‌های خاص‌، بازی‌های عجیب‌تر. نمونه‌اش «شیر محمد اسپندار» که همین روزها نامش و شیوه‌ی نوازندگی‌اش را به عنوانِ نابغه‌ی موسیقی بلوچستان در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور ثبت کرده‌اند؛ پیش از این هم گفتند می‌خواهند خانه‌اش را بدل به موزه کنند؛ وقتی می‌گوییم موزه تصورتان نرود به خانه‌ای باشکوه، حتی به خانه‌ای بزرگ با دنیایی اشیایِ لوکس یا قدیمی، حتی فکر هم نکنید که خانه‌ی «شیرمحمد» از آن خانه‌های عجیب و غریب روستایی است؛ شما چهار دیوار را مجسم کنید بی‌رنگ، بی‌بزک، بی‌ زیورآلات، فرش شده با یک زیلو و وسایلی محقر برای زیستن. برای گذرانِ یک زندگی. خانه‌ی قبلی را سیل بمپور بلوچستان سال‌ها پیش برد؛ مدتی در چادر زندگی کرد و حالا نصیبش از دارِ دنیا خانه‌ای است ساده. «شیر محمد» در این سال‌ها کم سختی نکشید؛ اما لابد خوشبخت است دیگر. آدم از این دنیا چه می‌خواهد جز عزت؟ خانه‌ی هزار متری را کسی با خودش به جایی نبرده؛ اما عزت و احترام و نامِ نیک تا ابد ماندگار است؛ تا دلتان بخواهد تا دنیا، دنیاست؛ موسیقی بلوچستان هست و «شیر محمد» هم هست.

تلفن را که برمی‌دارد؛ می‌گوید:‌«سلام و علیکم». صدایش گرم است؛ می‌گویند آدم‌های جنوب خون‌گرمند. دنیا با آنها خیلی مهربان نیست؛ اما تا دلتان بخواهد خودشان مهربانند: «من جز هنرم و جز همین مردم چیزی ندارم. دستشان درد نکند. برنامه‌ی خوبی بود. من همین که بتوانم برای مردم ساز بزنم، کافی است. حالم خوش می‌شود.»

ادامه مطلب


تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است